Porównanie przepisów w Polsce i innych krajach UE - jak różni się podejście do e-papierosów i wyrobów nikotynowych?
Regulacje dotyczące e-papierosów, liquidów i wyrobów nikotynowych w całej Unii Europejskiej oparte są na wspólnej dyrektywie tytoniowej (TPD - Tobacco Products Directive), jednak poszczególne kraje różnią się w sposobie jej wdrażania. Polska, mimo że trzyma się głównych założeń unijnych, stosuje przepisy, które w wielu aspektach są bardziej restrykcyjne niż w innych państwach.
W Polsce sprzedaż e-papierosów i liquidów z nikotyną dozwolona jest wyłącznie osobom pełnoletnim, a reklama tych produktów jest całkowicie zakazana. Dotyczy to zarówno Internetu, jak i materiałów drukowanych, mediów społecznościowych czy punktów sprzedaży. Ograniczenia te mają na celu zminimalizowanie ryzyka sięgania po produkty nikotynowe przez osoby młode, ale jednocześnie utrudniają firmom komunikację z dorosłymi konsumentami. Wiele krajów Unii stosuje podobne ograniczenia, jednak nie wszystkie egzekwują je z taką samą surowością jak Polska.
Przykładowo w Niemczech czy Czechach zasady sprzedaży i promocji są bardziej elastyczne. Choć reklama wyrobów nikotynowych jest również ograniczona, w praktyce dopuszczalne są pewne formy komunikacji marketingowej skierowane do pełnoletnich odbiorców - na przykład informacyjne strony internetowe producentów czy działania sponsorujące wydarzenia dla dorosłych. W krajach skandynawskich sytuacja wygląda odwrotnie - przepisy są wyjątkowo surowe, a niektóre produkty, jak woreczki nikotynowe, przez długi czas były całkowicie zakazane (z wyjątkiem Szwecji, gdzie tradycyjny snus jest dopuszczony jako element lokalnej kultury).
Polska od 2025 roku wprowadziła dodatkowo akcyzę na zestawy części do waporyzacji, co jest krokiem, którego nie wszystkie kraje UE się jeszcze podjęły. W efekcie użytkownicy e-papierosów w Polsce płacą więcej niż konsumenci w państwach, które nie objęły tych elementów podatkiem akcyzowym. Również wymogi dotyczące etykiet i opakowań są w naszym kraju bardziej szczegółowe - każdy produkt musi posiadać ostrzeżenia zdrowotne, dokładne informacje o składzie oraz zgodność z rejestrem produktów prowadzonym przez GIS.
Włochy czy Hiszpania przyjęły z kolei bardziej zrównoważone podejście, koncentrując się na kontroli jakości i bezpieczeństwa produktów, ale pozwalając na szerszą edukację konsumentów poprzez legalne kanały informacyjne. W tych krajach łatwiej jest znaleźć kampanie promujące tzw. harm reduction, czyli ograniczanie szkód poprzez przejście z tradycyjnych papierosów na alternatywy nikotynowe.
Podsumowując, mimo wspólnej unijnej ramy prawnej, praktyka funkcjonowania rynku e-papierosów różni się znacząco między państwami członkowskimi. Polska należy do grupy krajów o bardziej konserwatywnym podejściu, skupiającym się na ograniczeniach i kontroli, podczas gdy część Europy Zachodniej i Południowej stawia na informowanie i regulację rynku w sposób, który pozwala dorosłym konsumentom dokonywać świadomych wyborów. Różnice te mogą w przyszłości prowadzić do kolejnych dyskusji w ramach Unii Europejskiej - o tym, czy restrykcyjność przepisów rzeczywiście przynosi oczekiwane efekty, czy też lepszym kierunkiem byłoby wspieranie edukacji i transparentności w branży nikotynowej.
